ଲୋକ ଅଦାଲତ (Lok Adalat) ହେଉଛି ବିକଳ୍ପ ବିବାଦ ସମାଧାନର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ମାଧ୍ୟମ, ଯେଉଁଠାରେ କୋର୍ଟରେ ପଡ଼ି ରହିଥିବା କିମ୍ବା କୋର୍ଟକୁ ଯାଇ ନଥିବା ମାମଲାଗୁଡ଼ିକର ଆପୋଷ ବୁଝାମଣା ଜରିଆରେ ସମାଧାନ କରାଯାଏ।
ଏହା ବିଷୟରେ କିଛି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ତଥ୍ୟ ନିମ୍ନରେ ଦିଆଗଲା:
ଲୋକ ଅଦାଲତର ମୁଖ୍ୟ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ:
* ଶୀଘ୍ର ନ୍ୟାୟ: ଏଠାରେ ମାମଲାର ଶୁଣାଣି ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ହୁଏ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ସମୟ ବଞ୍ଚିଥାଏ।
* କମ୍ ଖର୍ଚ୍ଚ: ଲୋକ ଅଦାଲତରେ କୌଣସି କୋର୍ଟ ଫି (Court Fee) ଦେବାକୁ ପଡ଼େ ନାହିଁ। ଯଦି ପୂର୍ବରୁ କୋର୍ଟରେ ମାମଲା ଥାଏ ଏବଂ ତାହା ଲୋକ ଅଦାଲତରେ ସମାଧାନ ହୁଏ, ତେବେ ଜମା ହୋଇଥିବା ଫି ଫେରସ୍ତ ମିଳିଥାଏ।
* ଆପୋଷ ସମାଧାନ: ଏଠାରେ କେହି ହାରନ୍ତି ନାହିଁ କି କେହି ଜିତନ୍ତି ନାହିଁ; ଉଭୟ ପକ୍ଷଙ୍କ ସହମତିରେ ଏକ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ସମାଧାନ ବାହାର କରାଯାଏ।
* ଅନ୍ତିମ ନିଷ୍ପତ୍ତି: ଲୋକ ଅଦାଲତର ନିଷ୍ପତ୍ତି ଏକ "ସିଭିଲ୍ କୋର୍ଟ" ର ଡିଗ୍ରୀ ସହିତ ସମାନ ଏବଂ ଏହା ବିରୁଦ୍ଧରେ କୌଣସି ଉପରିସ୍ଥ କୋର୍ଟରେ ଅପିଲ୍ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ।
କେଉଁ ପ୍ରକାରର ମାମଲା ସମାଧାନ ହୋଇପାରିବ?
ଲୋକ ଅଦାଲତରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ନିମ୍ନଲିଖିତ ମାମଲାଗୁଡ଼ିକର ବିଚାର କରାଯାଏ:
* ବ୍ୟାଙ୍କ ଋଣ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ମାମଲା।
* ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଏବଂ ପାଣି ବିଲ୍ ବିବାଦ।
* ପାରିବାରିକ ତଥା ବୈବାହିକ ବିବାଦ (ଛାଡ଼ପତ୍ର ବ୍ୟତୀତ)।
* ଜମି ଜମା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବିବାଦ।
* ଶ୍ରମିକ ବିବାଦ ଏବଂ ମଜୁରୀ ମାମଲା।
* ଦୁର୍ଘଟଣା ଜନିତ କ୍ଷତିପୂରଣ (MACT cases)।
ଲୋକ ଅଦାଲତ କେତେ ପ୍ରକାରର?
| ପ୍ରକାର | ବିଶେଷତ୍ୱ |
|---|---|
| ଜାତୀୟ ଲୋକ ଅଦାଲତ | ଏହା ସାରା ଦେଶରେ ଏକା ସାଙ୍ଗରେ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦିନରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ। |
| ସ୍ଥାୟୀ ଲୋକ ଅଦାଲତ | ଏହା ସାଧାରଣ ଉପଯୋଗୀ ସେବା (Public Utility Services) ପାଇଁ ସବୁବେଳେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ। |
| ମୋବାଇଲ୍ ଲୋକ ଅଦାଲତ | ଏହା ଏକ ଗାଡ଼ି ମାଧ୍ୟମରେ ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଯାଇ ଲୋକଙ୍କ ନିକଟରେ ନ୍ୟାୟ ପହଞ୍ଚାଏ। |
> ମନେରଖନ୍ତୁ: ଲୋକ ଅଦାଲତ କେବଳ ସେହି ମାମଲାଗୁଡ଼ିକୁ ଗ୍ରହଣ କରେ ଯେଉଁଥିରେ ସାଲିସ୍ ବା ବୁଝାମଣା (Compoundable offenses) କରିବାର ସୁଯୋଗ ଥାଏ। ସଂଘାତିକ ଅପରାଧିକ ମାମଲାର ବିଚାର ଏଠାରେ ହୁଏ ନାହିଁ।
>
ଆପଣ କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମାମଲା ପାଇଁ ଲୋକ ଅଦାଲତର ସାହାଯ୍ୟ ନେବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି କି? ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଆବେଦନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ବିଷୟରେ କହିପାରିବି।
Comments
Post a Comment